beyin fırtınası tekniği örnekleri’ için Arşiv

Beyin Fırtınası Nasıl Yapılır

14 Eylül 2011 Yazan Yazar

Beyin Fırtınası Nasıl YapılırProblem çözme aşamalarında ilk aşama problemin doğru ve gerçekçi bir şekilde tanımlanmasıdır. Bu aşamadan sonra artık problemi yaratan kaynak nedenler belirlenerek analiz edilmeli ve çözüme yönelik adımlar atılmalıdır. Dolayısıyla ikinci aşamadan sonra problemin çözümünü etkili kılmak için uygulama yöntemi ve kuralları belirlenmiş çeşitli teknikler kullanmak zorundayız. Bu teknikleri kullanarak karşılaştığımız problemleri daha tarafsız, sayısal ve görsel bilgiye dayalı olarak analiz edebiliriz ve daha kesin ve etkili çözümler elde edebiliriz. Problem çözme teknikleri, işlevlerine göre iki grupta toplanır; – Fikir üretme teknikleri – Analiz teknikleri

FİKİR ÜRETME TEKNİKLERİ

Problemi tanımlamak, fikir üretmek ve karar almak amacıyla grup çalışmaları sırasında kullanılan teknikler şunlardır; – Beyin fırtınası Bütün tekniklerin kullanımında fikir üretmek, geliştirmek ve karar almak için kullanılan bir araçtır. – Akış diyagramı Bir sürecin oluşturan adımların birbirine eklenmesi ile süreçlerin oluşum öykülerinin belirlenmesine yarar. – Sebep – Sonuç diyagramı Problemi oluşturan kaynak nedenlerin doğru ve eksiksiz olarak ortaya çıkarılmasına olanak sağlar.

ANALİZ TEKNİKLERİ

Problemi ölçümlerle analiz etmek, ilişkileri değerlendirmek ve sayısal sonuçların görsel analizini yapmak amacıyla kullanılan teknikler şunlardır; – Pareto analizi Büyük kazanç kayıplarına neden olan küçük problemlerin belirlenmesine olanak sağlar. – Histogram Ölçülen verilerin dağılımını ve değişkenliğini görüntülemekte ve analiz etmekte kullanılır. – Dağılım diyagramı Problemi yaratan sebepler arasındaki ilişkiyi belirlemek ve değerlendirme için kullanılır.

PROBLEM ÇÖZME TEKNİKLERİNİN YARARLARI

Problem çözme aşamalarında kullanabileceğimiz tekniklerin yararları şunlardır; – Karar alma Bu teknikler, karar almamızı kolaylaştırır. Aldığımız kararın dayanaklarını biliriz ve daha kesin ve güvenli oluruz. – Analiz etme Problemi analiz ederken belirli modeller ve şablonlar üzerinden hareket ederiz ve kaynak problemi yaratabilecek bütün unsurları sayısal ve görsel bilgiler yardımıyla doğru değerlendirebiliriz. – Yaratıcılığı geliştirme Bu teknikler, mantıksal düşünceden yararlanır. Bununla birlikte yaratıcı düşünceyi de teşvik ederek farklı bakış açılarının ve görüşlerin problem çözümüne katkısını sağlar. – Katılımı sağlama Bu tekniklerin önemli bir bölümü grup çalışmasına, katılımcıların görüş ve fikirlerini iletmelerine ve paylaşmalarına olanak sağlar.

FİKİR ÜRETME TEKNİKLERİ – BEYİN FIRTINASI

Beyin fırtınası, tekniği herhangi bir konuda fikir ve çözüm üretmek ve karar almak amacıyla grup çalışmalarında kullanılan en etkili yöntemdir. Bu teknik, belirli sayıda bir katılımcı ile gerçekleştirilir. Belirli kurallar uygulanır ve katılımcıların yeni ve yaratıcı fikirler üretmesi hedeflenir. Bu teknikle bütün fikirler toplanıncaya kadar herhangi bir değerlendirme yapılmaz. Her fikir saygındır ve fikir üretme ortamında herkes eşittir. Bu teknik böylece eleştirel yargının sınırlamalarını ortadan kaldırır. Sıkılganlık, önyargılı eleştirme, baskı kurma, eleştirilme endişesi veya baskı altında ezilme gibi duygusal eğilimleri aşarak yaratıcı düşünceyi özendirir. Böylece yaratıcı düşünceleri ararken duygusallık ve akılcı olmayan davranışlar, beyin fırtınası tekniğinin getirdiği demokratik ve disiplinli ortamda dizginlenmiş olur. Beyin fırtınası tekniği, problemin basit olarak tanımlanabildiği durumlarda çok etkili olarak kullanılabilir. Eğer problem karmaşık ve çok yönlü bir problem ise o zaman problemin kısımlara ayrılması ve her birinin ayrı oturumlarda tartışılması gerekir.

BEYİN FIRTINASI UYGULAMA SÜRECİ

Beyin fırtınası toplantı düzeninde gerçekleştirilir ve aşağıdaki kurallar uygulanır;

1. Görüşülecek konu seçilir ve tahtaya yazılır. Seçilen konunun bütün katılımcılar tarafından doğru anlaşılması çok önemlidir. Bu nedenle seçilen konu açık ve kesin bir dille ifade edilir.

2. Toplantı konusu “problem belirleme” ise, grup üyeleri olası problemler için önerilerde bulunurlar. Konu, bilinen bir problemi çözümlemek ise, üyeler çözüm önerirler.

3. Gruptaki her üye sırayla söz alarak fikir belirtir. Her söz alışta sadece bir fikir açıklanır.

4. Fikirler, kısa ve özlü olarak iletilir.

5. İlgili konuda aklına bir fikir gelmeyen üye “pas” geçer.

6. İletilen bütün fikirler herkesin görebileceği bir yere kaydedilir.

7. Fikirler belirtildiğinde üzerinde kesinlikle tartışılmaz. Ancak iletilen fikir anlaşılamadıysa açıklama talep edilebilir.

8. Bütün fikirler ortaya konuldukran sonra – herkes pas geçince – ilk tur oylamaya geçilir. Fikirler tek tek oylanır, üyeler istedikleri her öneriye oy verebilirler.

9. İlk tur oylama sonucu en çok oy alan öneriler daire içine alınır ve bu fikirler üzerinde tartışılır. Yine tüm üyeler pas geçince ikinci tur oylamaya geçilir.

10. İkinci tur oylamada üyeler sadece bir öneriye oy verebilir. Bu oylama sonucunda öneriler önem sırasına göre belirlenmiş olur

BEYİN FIRTINASINDA TEMEL İLKELER

Katılımcı sayısı Beyin fırtınası uygulamasında katılımcı sayısı 6 ile 8 kişi arasında olabilir. Katılımcı sayısının az olması, yeni fikirlerin üretilmesi olanağını sınırlar. Bununla birlikte sayının fazla olması da toplantı süresini uzatır ve toplantı hakimiyetini sağlamayı güçleştirir. Kurallara bağlılık Beyin fırtınası, belirli bir disiplin gerektirir. Uygulama sürecinin adımları titizlikle uygulanmalıdır. Ancak bu disiplin katılık içinde olmamalı, yapıcı, zevkli ve eğlenceli bir atmosfer içinde uygulanmalıdır. Önerilerin alınması ve yaratıcılığı teşvik Yaratıcı düşünceler ancak uygun ortamda geliştirilebilir. Bu nedenle kişiler zorlanmamalı, sadece teşvik edilmelidir. Kimi öneriler aşırı iyimser hatta fantezi bile olsa kesinlikle alaycı tavır alınmamalı, fikirler eleştirilmemelidir. Özellikle farklı, ilginç fikirlerin gelmesi için benzetmeler yapılır, çağrışım ve anımsatma yoluyla başka bağlantıların kurulması sağlanır. Rehberlik Gruba beyin fırtınası sırasında rehberlik edecek bir kişi belirlenir. Rehber, beyin fırtınası uygulaması süresince akışı yönetir. Rehber, fikirlerin sırayla gelmesini izler, gelen fikirlerle ilgili herhangi görüş belirtmez ve katılımcıların rahatça görebileceği bir tahtaya veya panoya yazar. Sadece gerekmesi halinde iletilen fikri açık ve anlaşılır yazmak için fikri iletenden onay alarak kısaltma veya düzenleme yapabilir.

BEYİN FIRTINASI UYGULAMALARINDA YAPILAN HATALAR

Beyin firtınası uygulamalarında yapılan temel hatalar şunlardır; Bireysel baskınlıklar Demokratik ve fikirsel üretimde eşitlik ortamı sağlanmazsa, baskın kişi ve yöneticilerin etkisinde kalınabilir. Bu durumda yaratıcı ve özgün fikirler üretilemez. Baskın kişinin dediği olur. Kurallara uyulmaması Tekniğin kurallarına uyulmaması durumunda verimli ve etkili bir sonuç çıkamayabilir. Yaratıcı ortamın oluşmaması Toplantıda yaratıcı ortamın sağlanmaması ve teşvik edilmemesi durumunda sadece bilinen fikirlerle yetinilir. Bu nedenle, – Zaman baskısı yaratılmamalıdır – Fikirlerin tartışılmasına engel olunmalıdır – Rahat ve huzurlu bir ortam sağlanmalıdır Rehberin uygun ortamı sağlayamaması Rehberin yeterli yetkinlikte olmaması durumunda tekniğin tam olarak uygulanaması, grubun baskın olması ve çalışmayı istediği yöne götürmesi mümkündür. Rehber, beyin fırtınası tekniğini bilen ve olaylara tarafsız yaklaşabilen bir kişi olmalıdır. Aynı zamanda grubu yönlendirebilmeli ve grubu yeni fikirler için teşvik edebilmelidir. Toplantı düzeninin oluşmaması Düzenli ve ciddi bir toplantı düzeni sağlanmazsa kargaşa ve dağınıklık oluşur. Zaman kaybı, sıkıntı ve güvensizlik doğar. Kısır tartışma Fikirleri hemen yargılama ve sabit fikirli olma durumunda fikir üretme çabası, katkısı olmayan tartışmalara dönüşebilir. Ana konudan sapmalar ve farklı konularda tartışmalar doğabilir.

SONUÇ Beyin fırtınası tekniği, fikir üretme ve geliştime amacıyla kullanılabilecek sosyal bir tekniktir. Fikir yürütme sırasında katılımcıların dinleme ve ifade etme odaklı iletişim yeteneklerini geliştirmesi sağlanır. Aynı zamanda da analiz ve değerlendirme disiplininin oluşması ve geliştirilmesinde çok etkili bir tekniktir. Fikir ve düşüncelerin rahat ve özgür bir ortamda kurallara uygun olarak ifade edilmesi katılım, paylaşım ve etkileşimin pekişmesini sağlar.